1851-1915 YILLARI ARASINDA SİVAS’TA AMERİKAN MİSYONER FAALİYETLERİNE BİR BAKIŞ
Özgür YILDIZ
Sonuç
Amerikan Board Teşkilatı, 1819 yılından itibaren Anadolu’da etkili olmaya başlamış, 1851 yılından itibaren de Batı Türkiye Misyonu içinde yer alan Sivas İstasyonu’nun da faaliyete geçmiştir. Amerikan Board Teşkilatı, Anadolu’da merkez istasyonun etrafında dış istasyonların yer alması şeklinde bir teşkilatlanmaya gitmiştir. Dış istasyonların sayısı o bölgede çalışan görevli olup olmamasına göre değişmiştir. Sivas İstasyonu’nun dış istasyon sayısı yıllar geçtikçe artmıştır. Dış İstasyonlara Amerikan Board Teşkilatı öğretmen, vaiz, papaz gibi görevliler görevlendirmiş, görevlilerinin maaşını da kendi bütçesinden karşılamıştır.
Sivas Vilayeti’nde Amerikan misyonerleri eğitim çalışmalarına önem vermiştir. Sivas merkez ve kazalarında olan Tokat, Gürün, Zara’da açmış oldukları okullar ile bölge halkının Protestanlaştırılması için çaba harcamışlardır.
Sivas merkezde Amerikan misyoner teşkilatı genelde Amerikalı çalışan bulundurmaya gayret etmiştir. Merkezde Amerikalı misyonerler bulundurup onların bölge yöneticisi olmasını sağlamıştır. Misyonerlere yardımcı olması içinde yerli çalışanlar görevlendirilmiş, yerli çalışanlar genelde Ermeniler arasından seçilmiştir. Ermeni vaizler, Ermeni öğretmenler Amerikan Misyonerleri için Sivas ve kazaların da ücretli olarak çalışmıştır.
Amerikan misyonerleri Sivas’ta yetimhane başta olmak üzere yardım faaliyetlerinde de bulunmuşlardır. 1896 yılında Ermenilere para yardımında bulunmak için yedi tane yardım komisyonu kurmuşlardır. Böylelikle oluşan tabloda Amerikalı misyonerlerin Ermenileri Protestanlaştırmak için yoğun çaba harcadıkları tespit edilmiştir.1900’lü yıllara kadar eğitim faaliyetleri ve kilise çalışmaları fasılasız devam etmiş, 1900 - 1915 yılları arasında da Amerikan Hastanesi başta olmak üzere Amerikalı misyonerler diğer kurumlarıyla da Osmanlı ülkesinde; Protestanlaştırma, var olma ve kalıcı olma çabasına girmişler.
1915 Ermeni tehciri sonrasında Sivas’ta Amerikan Board Teşkilatı’nın çalışmaları durma noktasına gelmiştir. Bölge Ermenilerinin “tehcire” tabi tutulması Amerikan misyonerlerinin bölgedeki en önemli destekçilerini kaybetmesine neden olmuştur.
Son söz olarak belirtmek gerekirse; 1851-1915 yılları arasında Amerikan misyonerleri tüm Anadolu’da olduğu gibi Sivas’ta da Ermenilerin koruyucu ve hamisi olma çabasına girmiştir. Osmanlı Devleti de yıkılma sürecine girdiği için bu tür misyoner kurum ve kuruluşlarıyla baş etmekte zorluk çekmiş, öz vatanında parya haline gelmiştir.
Kaynak : http://docplayer.biz.tr/16108325-1851-1915-yillari-arasinda-sivas-ta-amerikan-misyoner-faaliyetlerine-bir-bakis-ozgur-yildiz.html
No comments:
Post a Comment